Since Joseph Pilates died, just about everyone has participated in creating, or just simply transfering, myths about who he was and what he did. Often people will "quote" him to either prove or deny something that they may want. His biography -until recently- seemed right out of a novel. Soon the work of Javier Perez Pont will be published and finally a lot of light will be thrown into the subject. He has done an amazing amount of very thorough and professional research.
As an apetizer I offer here my own research from some years ago. All of this -below- will have to be corrected.
Early years
Joseph Hubertus Pilates was born in Mönchengladbach, a town west of Düsseldorf, in 1883 (yes, not in 1880! and NOT from a Greek family)
Early in his life, he would be influenced to alternative health methods, since his mother was rather interested in natural remedies, and with the world of fitness and exercise through his father, who loved sport.
Toch was hij een tamelijk kwetsbare jongen. Hij leed aan astma, rachitis en reumatische koorts. Doordat hij ziektes overleefde waaraan jaarlijks duizenden bezweken raakte hij vastbesloten zijn zwakheden te overwinnen. Deze ervaring- die van een zwakke gezondheid- zou de basis leggen voor zijn methode en voor zijn inzicht in de lichamelijke en psychologische gesteldheid van de zwakkeren en de minder validen. In zijn tienerjaren begon hij te studeren, te oefenen en te onderzoeken. Een huisarts gaf hem een oud anatomie boek. “Ik leerde elke bladzijde, ieder lichaamsdeel; ik bewoog elk onderdeel van het lichaam tijdens het bestuderen ervan”. Hij bezocht universiteitsbibliotheken, bestudeerde yoga, Zen meditatie, Griekse en Romeinse oefenprogramma’s en anatomie en probeerde deze toe te passen bij het trainen van zijn lichaam. Hij probeerde elke oefening die hij vond, en hield de resultaten ervan bij. Hij bestudeerde de natuur en het gedrag van dieren in het wild, lettend op het doel, het gebruik en de gratie van hun bewegingen. De oosterse filosofie en de filosofie van de klassieke oudheid maakten grote indruk op hem. Hij zou er in zijn latere leven op blijven terugkomen. Het klassiek Romeinse gezegde “mens sana en corpere sano” werd zijn lijfspreuk. “Een gezonde geest in een gezond lichaam”.
Toen hij 14 jaar oud was, was hij een volleerd duiker, skiër, turner en beheerste hij verschillende vechtsporten. Hij was nu gezond en fit. Naar zijn zeggen poseerde hij op deze jonge leeftijd voor anatomische prenten. Hij had zijn lichaam door kennis veranderd. Dat was de sleutel van zijn succes en van zijn methode: het verstand, doordrongen van het verlangen naar verbetering en nerandering, transformeert het lichaam. Hij had zijn eigen lichaam getransformeerd en kon nu beginnen met de transformatie van anderen.
Deze houding veranderde niet tijdens de rest van zijn leven. Zijn honger naar kennis maakte een fanatiek lezer van hem. Zijn persoonlijke bibliotheek bestond vooral uit boeken over mentale en lichamelijke gezondheid en seksualiteit. Door zijn ontmoetingen met verschillende mensen met verschillende problemen zou zijn kennis, net als zijn methode, zich verder verbeteren. Pilates ging door met de ontwikkeling van geest en lichaam als een geheel, gevoed door zijn geestdrift en levenslust. Hij concentreerde zich op deze innerlijke verhouding, op het vormen van het lichaam door het verstand, en kwam uit bij zijn eigen combinatie: Een vorm van lichaamskunst.
Engeland
Een aantal jaren later kreeg Joseph de opdracht om de keizerlijke elitecorps te trainen. Hij weigerde. In plaats daarvan ging Joseph in 1912 naar Engeland om boxtraining te volgen. Naast zijn trainingen werkte hij als leraar zelfverdediging bij Schotland Yard en trad hij op in het circus. In 1914 werd hij bekend en toerde hij door Engeland met een reizend gezelschap. Samen met zijn broer Fred deed hij een Griekse standbeeld act.
Toen kwam de eerste wereldoorlog. Samen met andere Duitsers werd hij geïnterneerd in een oude treinfabriek in Lancaster. Zij waren “alien enemy”. De oorlog veranderde niets aan zijn enthousiasme; in het kamp gaf hij les in worstelen en zelfverdediging, en hield hij vol dat zijn leerlingen sterker het kamp zouden verlaten dan dat ze er in kwamen. In deze periode begon hij zijn oefeningen te systematiseren onder de naam “Contrology”. (Hij noemde zijn methode zelf nooit “Pilates”. Hij noemde het “Contrology”: de kunst van het bewegen. Deze naam sloeg niet aan)
De oorlog ging door, en Joseph werd overgeplaatst naar een kamp op het Isle of Man. Ook hier ging hij stoïcijns door met zijn werk, en met de verzorging van zieke of gewonde medegevangenen. Velen van hen waren bedlegerig. Hier verfijnde Joseph zijn methode, en begon hij met het bedenken en vervaardigen van apparaten door springveren, handvaten en katrollen aan de ziekenhuisbedden te bevestigen, om revalidatie te versnellen. Met deze hulpmiddelen konden de “patiënten” liggend oefeningen doen. Hierdoor werden spierenfuncties op een veilige manier getraind, gestabiliseerd en hersteld. Deze bevindingen vormden de basis voor de latere ontwerpen van zijn toestellen.
In 1918-1919 raasde de Spaanse griep over de wereld. De griepepidemie maakte meer slachtoffers dan de oorlog, tienduizenden op de Britse eilanden, maar geen van Joe’s volgelingen overleed. Doorgaans werden de kampen het zwaarst getroffen door ziekte. De opziener van het kamp verplichtte van dat moment iedereen om de methode te volgen: de gevangenen, de bewakers en de opziener zelf.
Terug naar Duitsland.
Na de oorlog keerde Joe naar Duitsland terug en begon hij zijn opgedane kennis uit de oorlogsjaren in praktijk te brengen. Hij ontwikkelde betere machines, werd trainer van de Hamburgse militaire politie en hij begon ook privé met klanten te werken. Pilates zei:” Ik heb al deze machines bedacht. Ik begon in Duitland. Ik was daar tot 1925 en werkte met reuma patiënten. Toen dacht ik, waarom mijn krachten verspillen? Ik bedacht dus een machine die het werk voor mij kon doen. Kijk, de machine houdt de beweging net genoeg tegen, zodat de diepste spieren echt moeten werken. Op deze manier kun je je op de beweging concentreren. Je moet altijd rustig en vloeiend werken. Dan is het hele lichaam betrokken”.
Zijn oefenmethode werd in de danswereld steeds meer ondersteund, met name door Rudolf van Laban, uitvinder van het dansnotatiesysteem dat ook nu nog veel gebruikt wordt. Hij integreerde delen van Joe’s theorie en oefeningen in zijn eigen werk. Ook Mary Wigman, een beroemde Duitse danseres en choreografe, studeerde bij Joseph en gebruikte zijn oefeningen in haar danslessen.
Naar Amerika.
Zij reputatie groeide en in 1925 werd hij uitgenodigd om het nieuwe Duitse leger, dat in strijd met het Verdag van Versailles door Hitler werd opgebouwd, te trainen. Joseph weigerde weer en besloot om Duitsland opnieuw te verlaten.
Hij won advies in bij boxexpert Nat Fleischer (oprichter van het tijdschrift “Ring”) en vertrok met hulp van Max Schlemming naar de VS. Schlemming was niet alleen een goede vriend van Joseph, maar ook een boxlegende en wereldkampioen zwaargewicht die bij Pilates trainde. Hij spoorde Joseph aan om zijn revolutionaire trainingsmethode en zijn kennis van het lichaam en het boxen verder uit te dragen.
Tijdens Joe’s reis naar de VS ontmoette hij Clara: een intelligente, zorgzame verpleegster en kleuterjuf die zijn tweede vrouw zou worden (er is weinig bekend over Joe’s eerste vrouw). Clara leed aan artrose. Al op de boot begon Joseph met haar te werken en werden haar pijnen minder. Zij werd zijn professionele partner voor het leven.
In 1926 kwamen zij aan in New York en openden een sportschool op 939 Eight Avenue. De studio was gehuisvest in hetzelfde gebouw als George Balanchine’s New York City Ballet en bijna alle dansers kwamen zo nu en dan over de vloer. Ook andere artiesten zoals Laurence Olivier, Katherine Hepburn en Yehudi Menuhin vonden hun weg naar de studio. Balanchine trainde “at Joe’s” zoals hij dat zei en hij stuurde ook zijn dansers. Zij werden er sterker, letterlijk meer “in balans”, of kwamen voor een specifieke behandeling. Balanchine was zo onder de indruk van Pilates’ methodes dat hij ze opnam in zijn “Zeven Doodzonden” en hij benoemde Joseph tot “de wetenschapper van het lichaam”.
Hanya Holm, en pionier van de moderne dans, was ook een frequente leerling. Zij nam veel van Joe’s oefeningen over en zij maken nog steeds deel uit van de “Holm Techniek”.
Een andere beroemde choreografe en volgelinge van Joseph was Martha Graham. Zij raadde niet alleen haar dansers aan met hem te werken, maar deed ook zelf beroep op “Uncle Joe” als ze hulp nodig had met haar lichaam. Ook zij incorporeerde Joe’s oefeningen in haar eigen methode.
Van 1939 tot 1951 gingen Joseph en Clara elke zomer naar Jacob’s Pillow, een bekend danskamp in de Berkshire Mountains. Hij raakte er bevriend met bekende dansers en choreografen als Ted Shawn, Ruth St. Denis en Jerome Robbins, die van zijn dansers verwachtte dat ze naar Joe gingen.
Sindsdien heeft Pilates nooit zijn connectie met de danswereld verloren. Dansers doorzagen al vroeg de voordelen van de methode en hielden deze in leven. Voor zowel danssterren als Natalia Makarova als voor vele studenten van dansacademies over de hele wereld werd Pilates een onderdeel van het dansers”dieet”.
Decennia lang heeft het leven van Pilates in het teken gestaan van het ontwikkelen en verfijnen van zijn oefeningen, trainingsschema’s en het uitvinden en aanpassen van de toestellen. Hij behandelde steeds weer nieuwe klanten met de meest uiteenlopende problemen. Nieuwe problemen zag hij als een uitdaging. Zo ontstonden en er steeds nieuwe oefeningen, of kwamen er aanpassingen van de reeds bestaande.
Tot ver in de tachtig was Joseph het levende bewijs van de doeltreffendheid en de betrouwbaarheid van zijn methode: hij bleef over een geweldige energie beschikken, en bleef zijn eigen studio leiden.
Joseph overleed in 1967 aan longemfyseem. Er doen ook verhalen de ronde dat hij zou zijn overleden tijdens een brand in de studio in 1966, of aan de gevolgen van de verwondingen die hij tijdens deze brand zou hebben opgelopen. Clara overleed 10 jaar later in 1977.
Na Joseph.
Joe liet geen testament achter, en er was niets geregeld wat het vervolgen van zijn methode betrof. Toch moest zijn werk voortgezet worden. Clara nam de leiding over van wat toen al bekend stond als de “Pilates” studio aan Eight Avenue in New York. Romana Kryzanowska had in het begin van de jaren 40 met Joseph en Clara getraind, op aanbevelen van haar leraar George Balanchine. Na een paar jaar in Peru te hebben geleefd, keerde zij in de jaren 50 weer naar de studio terug. In de jaren 70 werd zij op verzoek van Clara directrice van de studio in New York. Zij heeft haar leven gewijd aan het onderwijzen van de methode zoals zij die van Joseph heeft geleerd. Dit doet zij nu nog steeds, samen met haar dochter Sari Mejia Santo in “Drago’s Gym” in New York.
Clara.
Joseph was een extravert type. Clara was veel rustiger en muntte uit in het toepassen van de methode bij het helpen van mensen met serieuze lichamelijke klachten, blessures of ziektes. Zij verrijkte de methode met haar zorg, geduld en voorzichtige handen. Joe was ruwer. Over het algemeen trainen de meeste trainers vandaag de dag in de traditie van Clara. Hierdoor is de methode laagdrempeliger. Haar speciale technieken zijn zichtbaar in hoe we met onze mensen omgaan. Je zou kunnen zeggen dat we Joe’s methode onderwijzen met Clara’s handen.
Joe en Clara kregen geen kinderen. Maar, Mary Pilates, dochter van broer Fred,is ook een “Contrologiste”. Zij hielp Joseph bij het bouwen van z’n machines en had zelf een studio in St. Louis. Zij woon in Florida. Joseph zei altijd dat hij zijn tijd 50 jaar vooruit was. En inderdaad, hoewel zijn methode overleefde in balletgezelschappen, de studio’s van zijn volgelingen en als een vorm van fysiotherapie, staat zij pas 10 jaar in de schijnwerpers. Natuurlijk zou Joe niet altijd even gelukkig zijn geweest met de “cafeïnevrije” versies van zijn werk die nu de kop opsteken, maar er zijn ook genoeg goede trainers en serieuze studenten die het werk voortzetten. Ook nu de meerderheid Pilates als een voorbijgaande trend ziet, zullen velen de methode in leven houden en zal zij, eens te meer, de tand des tijds weten te doorstaan
